Niasin veya B3 vitamini , bazı gıdalarda doğal olarak bulunan, gıdalara eklenen ve ek olarak satılan suda çözünen bir B vitaminidir .
Gıda ve takviyelerde en yaygın iki niasin formu nikotinik asit ve nikotinamiddir.
Vücut ayrıca bir amino asit olan triptofanı nikotinamide dönüştürebilir.
Niasin suda çözünür, bu nedenle vücudun ihtiyaç duymadığı fazla miktarlar idrarla atılır.
Niasin vücutta bir koenzim olarak çalışır ve 400’den fazla enzimin çalışması için nihasine ihtiyaç duyar.
Niasin, besinleri enerjiye dönüştürmeye, kolesterol ve yağlar oluşturmaya, DNA oluşturmaya ve onarmaya ve antioksidan etkiler göstermeye yardımcı olur.
1955’te Altschul ve ark. Niasinin farmakolojik dozlarının hiperkolesterolemik hastalarda olduğu kadar normal kişilerde de plazma kolesterol seviyesini düşürebildiğini ilk kez bildirmiştir.
Sonraki birkaç klinik çalışma, niasinin geniş spektrumlu bir lipit düzenleyici ilaç olarak kullanımını ortaya koydu. Niasin tek başına veya kombinasyon halinde aterosklerozun (AS) ilerlemesini yavaşlatabilir veya tersine çevirebilir ve hiperkolesterolemi ve aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı olan hastalarda kardiyovasküler olay oranlarını ve toplam mortaliteyi azaltabilir.
Uzatılmış salımlı ilaç formu, yalnızca yararlı bir lipit düzenleyici etkiye sahip olmadığını, aynı zamanda stabil koroner arter hastalığı olan hastalarda C-reaktif proteini (CRP) %15 azalttığını doğruladı [ 5]. CRP en önemli inflamatuar belirteçlerden biridir.
Farmakolojik dozlarda nikotinik asit (niasin) miyokard enfarktüsü yani kalp krizi riskini, inme ve damar sertliğini azaltır. Burada sunulan ilk veriler, niasinin lipid regülasyonu üzerindeki etkilerinden bağımsız olarak vasküler anti-enflamatuar ve potansiyel olarak anti-aterosklerotik özelliklere sahip olduğu şeklindeki yeni konsepti desteklemektedir. Bu bulgular, ilk kez, niasinin, aterojenezde yer alan kilit olaylar olan endotelyal ROS üretimini ve ardından LDL oksidasyonunu ve enflamatuar sitokin üretimini azaltarak vasküler inflamasyonu inhibe ettiğini göstermektedir. Burada sunulan ilk veriler, niasinin lipid regülasyonu üzerindeki etkilerinden bağımsız olarak vasküler anti-enflamatuar ve potansiyel olarak anti-aterosklerotik özelliklere sahip olduğu şeklindeki yeni konsepti desteklemektedir.
Niasinin plazmadaki enflamatuar faktörlerin (IL-6 ve TNF- α ) seviyelerini düşürdüğünü, oksidatif stresi azalttığını ortaya koydu. Ayrıca niasin, arter duvarında yağ birikimini önemli ölçüde azaltmış, iyi kolesterol (HDL) düzeylerini artırmış, trigliserit ve kötü kolesterol (LDL) düzeylerini düşürmüştür.
Bu çalışmadaki veriler ilk kez niasinin Amar iltihaplanmasını azalttığını göstermektedir. Ayrıca niasin, ters kolesterol taşınması sürecinde yer alan faktörlerin ekspresyonunu yukarı doğru düzenleyerek plazma lipidini de modüle eder.
NİASİN EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ
Şiddetli bir niasin eksikliği, güneş ışığına maruz kalan cilt bölgelerinde koyu, bazen pullu bir kızarıklığın gelişmesine neden olan bir durum olan pellagra’ya yol açar; dilin parlak kızarıklığı; ve kabızlık/ishal. Şiddetli niasin eksikliğinin diğer belirtileri şunlardır:
- Depresyon
- Baş ağrısı
- Tükenmişlik
- Hafıza kaybı
- halüsinasyonlar