Aynı ilacı kullanan iki kişiden biri belirgin kilo verirken diğeri çok daha az kilo verebiliyor. Bazı kişilerde iştah azalıyor ama tartı yavaş ilerliyor. Bazıları ise başlangıçta kilo veriyor, birkaç ay sonra aynı kiloda kalıyor. Bu farkı anlamak için önce çalışmalardaki ortalama kilo kaybının ne anlama geldiğine, sonra da kilo verirken vücudun enerji ihtiyacının nasıl değiştiğine bakmak gerekiyor.
Yüzde 15 kilo kaybı bir ortalama
Semaglutid, tokluk hissini artırıp iştahı azaltarak daha az enerji almayı kolaylaştırabilir. İlacın kilo üzerindeki etkisini inceleyen STEP 1 çalışmasında, tip 2 diyabeti olmayan fazla kilolu veya obezitesi olan yetişkinler 68 hafta izlendi. Yaşam tarzı desteğiyle birlikte haftada 2,4 mg semaglutid alan grupta ortalama kilo kaybı yüzde 14,9, plasebo alan grupta ise yüzde 2,4 oldu. doi.org
Aynı çalışmada semaglutid grubundaki katılımcıların yaklaşık yüzde 86’sı başlangıç ağırlığının en az yüzde 5’ini kaybetti. Yani aynı tedavi planında bile sonuçlar geniş bir aralığa yayılabiliyor. Yüzde 15, belirli bir doz ve takip süresiyle yapılan bu çalışmanın ortalaması. Kendi tedavinizin hedefini sağlık durumunuz ve tedaviden ne beklediğiniz belirler. doi.org
Baştan az kilo vermekle sonradan platoya girmek farklı durumlar
Baştan sınırlı yanıt varsa, önce tedavinin ne kadar süredir kullanıldığına, hangi doza ulaşıldığına ve yan etkilerin düzenli kullanımı zorlaştırıp zorlaştırmadığına bakarım. Doz artırma aşamasındaki ilk haftalar, tedavinin etkisini değerlendirmek için erken olabilir. 13803
Plato ise kilo kaybının ardından tartının bir süre sabit kalmasıdır. Kilo verdikçe daha küçük bir bedenin enerji ihtiyacı azalır. Bazı kişilerde enerji harcaması, vücut ağırlığı ve bileşimindeki değişimle beklenenden de fazla düşebilir. Buna metabolik adaptasyon denir. Kilo kaybının yavaşlamasına katkıda bulunabilir. Ancak semaglutid kullanan kişilerde bu mekanizmanın yanıt farklarını ne ölçüde açıkladığı hâlâ araştırılıyor. doi.org
Semaglutid metabolizmayı yavaşlatıyor mu?
Burada iki soru var. İlki, kilo veren bedenin daha az enerji harcayıp harcamadığı. İkincisi, semaglutidin kilo kaybından bağımsız olarak enerji harcamasını değiştirip değiştirmediği. Alberta Üniversitesi araştırmacılarının yayımladığı derlemede, semaglutidin bu etkisini doğrudan inceleyen çalışmaların sayısı azdı. Eldeki veriler, ilacın dinlenme hâlindeki enerji harcaması üzerindeki etkisi konusunda kesin bir yanıt vermiyor. doi.org
Araştırma ekibi bu soruyu özel bir ölçüm odasında inceliyor. Oda, kişinin dinlenirken, yemek yedikten sonra ve hareket ederken ne kadar enerji harcadığını karşılaştırmaya olanak sağlıyor. Araştırmacılar, tedavi süresince yağ ve yağsız kütledeki değişimleri de izleyerek kilo kaybı ile enerji harcamasının nasıl bir arada değiştiğini anlamaya çalışıyor. Alberta Üniversitesi enerji harcaması ölçüm birimi
Tartı yavaş ilerliyorsa nelere bakarım?
Takipte tartıyla birlikte bel çevresini, kan basıncını ve gerektiğinde kan şekeri göstergelerini değerlendiririm. İştahın nasıl değiştiğini, kişinin yeterli beslenip beslenemediğini ve yan etkilerin günlük yaşamı ne kadar etkilediğini de sorarım. Bazen tartıdaki değişim sınırlı kalırken başka sağlık göstergeleri düzelebilir. doi.org
İştah azaldığında yeterli protein almak zorlaşabilir. Kişiye uygun protein alımı ve düzenli direnç egzersizi, kilo verirken kas kütlesini ve gücünü korumaya yardımcı olabilir. Tartı bir süredir ilerlemiyorsa dozu kendi başınıza değiştirmeyin. Hekiminizle tedavinin süresini, tolere edebildiğiniz dozu ve şimdiye kadarki sağlık kazanımlarınızı birlikte değerlendirin. 13803
