Eklem ağrıları için milyonlarca kişi tarafından kullanılan glukozamin takviyesi ile ilgili dikkat çekici bir araştırma yayınlandı. ABD’de gerçekleştirilen yeni bir çalışma, glukozamin kullanımının hafif bilişsel bozukluğu bulunan kişilerde Alzheimer hastalığına ilerleme riskini artırabileceğini ortaya koydu. Araştırma sonuçları bilim dünyasında geniş yankı uyandırırken uzmanlar, elde edilen bulguların neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını ancak daha fazla araştırılması gerektiğini vurguluyor.
Glukozamin Nedir?
Glukozamin, özellikle osteoartrit ve eklem ağrıları için yaygın olarak kullanılan bir besin takviyesidir. Diz, kalça ve el eklemlerindeki kireçlenme şikâyetlerini azaltmak amacıyla uzun yıllardır kullanılmaktadır. Dünya genelinde milyonlarca kişi reçetesiz olarak glukozamin takviyesi almaktadır.
Araştırmada Neler Bulundu?
Florida Üniversitesi araştırmacıları, Alzheimer hastalığı ve hafif bilişsel bozukluk tanısı bulunan 50 binden fazla kişinin sağlık kayıtlarını analiz etti.
Araştırma sonucunda glukozamin kullanan hafif bilişsel bozukluk hastalarında demansa ilerleme olasılığının yaklaşık %25 daha yüksek olduğu görüldü. Ayrıca Alzheimer hastalığı veya ilişkili demans tanısı bulunan bireylerde glukozamin kullanımının yaklaşık %25 oranında daha yüksek ölüm riski ile ilişkili olduğu bildirildi.
Araştırmacılar bu ilişkinin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olduğunu söylemiyor. Ancak elde edilen verilerin güçlü bir uyarı niteliğinde olduğunu belirtiyorlar.
Olası Mekanizma Ne?
Çalışmada dikkat çeken bulgulardan biri “hiperglikozilasyon” adı verilen biyolojik süreç oldu.
Bu süreçte bazı proteinlerin üzerine normalden fazla şeker yapıları ekleniyor. Araştırmacılar Alzheimer hastalarının beyinlerinde bu mekanizmanın aşırı aktif olduğunu gösterdi. Glukozamin ise kan-beyin bariyerini geçebilen bir molekül olduğu için bu süreci daha da artırabiliyor olabilir.
Fare deneylerinde glukozamin verilen hayvanlarda hafıza performansının kötüleştiği gözlenirken, bu metabolik yol baskılandığında bilişsel performansın iyileştiği görüldü.
Hastalar Glukozamini Bırakmalı mı?
Uzmanlar bu noktada dikkatli olunması gerektiğini söylüyor.
Araştırma önemli bulgular içerse de glukozaminin Alzheimer hastalığına neden olduğunu kanıtlamıyor. Çalışma gözlemsel veriler içeriyor ve kesin sonuçlara ulaşabilmek için kontrollü klinik araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
Alzheimer Derneği uzmanları ve bağımsız nörologlar, kişilerin doktorlarına danışmadan kullandıkları takviyeleri bırakmamaları gerektiğini belirtiyor. Özellikle hafif bilişsel bozukluk, Alzheimer hastalığı veya aile öyküsü bulunan bireylerin hekimleriyle görüşerek takviyelerini yeniden değerlendirmeleri öneriliyor.
Sonuç
Glukozamin yıllardır güvenli kabul edilen ve yaygın kullanılan bir eklem takviyesi olsa da yeni araştırma, bilişsel gerileme yaşayan kişilerde dikkatli olunması gerektiğini düşündürüyor.
Araştırmanın en önemli mesajı şu:
Takviyeler her zaman zararsız değildir. Özellikle ileri yaşta kullanılan ürünlerin beyin sağlığı üzerindeki etkileri de değerlendirilmelidir.
Bu çalışma glukozaminin Alzheimer hastalığını hızlandırdığını kesin olarak göstermese de, önümüzdeki yıllarda yapılacak araştırmaların hem nöroloji hem de takviye endüstrisi açısından önemli sonuçlar doğurabileceği düşünülüyor.