Sosyal medyada dolaşan efsanelerin aksine , COVID-19 aşıları erektil disfonksiyona ve erkek kısırlığına neden olmaz.
Doğru olan: COVID-19’a neden olan virüs olan SARS-CoV-2, her iki bozukluk için de risk oluşturmaktadır.
Şimdiye kadar, virüsün veya aşıların erkek üreme sistemini nasıl etkilediği konusunda çok az araştırma yapıldı. Ancak Miami Üniversitesi’ndeki doktorlar ve araştırmacılar tarafından yapılan son araştırmalar bu sorulara yeni bir ışık tuttu.
Araştırmacılar, çocuk sahibi olmak isteyen genç ve orta yaşlı erkekler de dahil olmak üzere her yaştan erkek için kısırlık sorununu araştırdı.
Araştırmacılar öncelikle COVID-19 enfeksiyonundan ölen altı erkeğin testislerinin otopsi dokularını analiz etti.
Sonuç: Erkeklerden birinin dokularında COVID-19 virüsü çıktı; üç tanesinde azalmış sperm sayısı ortaya çıktı.
COVID-19 enfeksiyonu geçiren ve hastalıktan kurtulan bir kişide ise üç ay sonra testis biyopsisi yapıldı. Biyopsi, koronavirüsün hala testislerinde olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca COVID-19’un penisi etkilediğini de keşfetti. Penis implantları alan iki erkekten alınan penis dokusunun analizi , virüsün COVID-19 teşhisinden 7 ila 9 ay sonra mevcut olduğunu gösterdi. Her iki erkekte de, muhtemelen enfeksiyonun penise giden kan akışının azalmasına neden olduğu için ciddi erektil disfonksiyon gelişmişti.
Özellikle, erkeklerden birinin hafif COVID-19 semptomları vardı. Diğeri hastaneye kaldırılmıştı. Bu, nispeten hafif bir virüs vakasına sahip olanların bile iyileşmeden sonra ciddi erektil disfonksiyon yaşayabileceğini düşündürüyor.
Bunlar aslında şaşırtıcı değil. Daha önce de bilim adamları, diğer virüslerin testisleri istila ettiğini ve sperm üretimini ve doğurganlığı etkilediğini biliyorlar .
Örneğin, 2006 SARS-CoV virüsünden ölen altı hastanın testis dokularını inceleyen araştırmacılar, hepsinde az veya hiç sperm bulunmayan, yaygın hücre yıkımı olduğunu buldular .
Ayrıca kabakulak ve Zika virüslerinin testislere girip iltihaplanmaya neden olabileceği bilinmektedir . Bu virüslerle enfekte olan erkeklerin %20 kadarında sperm üretimi bozulmuş olacaktır.
Aşılarda durum ne? Kısırlık tehlikesi var mı?
JAMA’da yayımlanan 45 erkek üzerinde yapılan bir araştırma, Pfizer ve Moderna mRNA aşılarının erkek üreme sistemi için güvenli olduğunu gösterdi.
17 Aralık 2020 ve 12 Ocak 2021 arasında 45 erkek gönüllü oldu (ortanca yaş, 28 yıl); ikinci dozdan sonra ortalama 75 günde takip numuneleri alındı. Çalışma 24 Nisan 2021’de sona erdi.
Başlangıç sperm konsantrasyonu 26-36 milyon/mL idi. İkinci aşı dozundan sonra, sperm konsantrasyonu önemli ölçüde 30-44 milyon/mL’ye yükseldi. Semen hacmi ve sperm motilitesi de önemli ölçüde arttı.
Yine İsrail’deki bir hastanede araştırmacılar , henüz hakemler tarafından gözden geçirilmemiş bir çalışmada benzer bulgular bildirdiler . Bu çalışma, 43 erkekte Pfizer/BioNTech aşısını almadan önce ve sonra sperm üretimini değerlendirdi. Yazarlar, “Sonuçlarımız aşının sperm parametrelerini bozmadığını gösteriyor” diye yazdı.
Ne yapmalı?
Aşı tereddütünün bir nedeni, birçok kişi arasında COVID-19 aşılarının erkek doğurganlığını etkileyebileceği algısıdır. Araştırmalar tam tersini gösteriyor. Aşının erkeğin üreme sistemine zarar verdiğine dair bir kanıt yok. Aksine aşı yaptırmayanların hem erektil disfonksiyon hem de kısırlık açısından riskleri bulunuyor.