Bir çok insan COVID-19 hastalığını atlattıktan sonra hala bazı semptomlarının devam ettiğini söylüyor. Peki bu insanların ortak bir yanı var mı?
Salgınlardan sonraki postviral sendromlar yani virüs enfeksiyonu sonrası görülen belirtiler, yüzyılı aşkın süredir kaydedilmektedir. Hayatta kalanların çoğu iyileştikten sonra bile kalıcı semptomlar bildirdiğinden, COVID-19 bir istisna değildir.
Koronavirüs hastalığı (COVID-19) semptomlarının, akut hastalığı takiben bazı kişilerde haftalar hatta aylarca devam ettiğini biliyoruz, ancak bu semptomların devamını belirleyen özellikler henüz tam olarak anlaşılmadı.
COVID-19’dan iyileşen bazı hastaların uzun süre baş ağrısı, yorgunluk, öksürük ve halsizlik gibi kronik semptomları taşıdığını daha önce belirtmiştik. Bazı hastalarda ise hafıza problemleri, beyin sisi ve depresyon gibi nörolojik ve psikiyatrik etkiler hastalık sonrası da devam ediyor.
Massachusetts General Hospital ve Harvard Tıp Fakültesi’nden araştırmacılar, semptomların en az iki ay boyunca kalıcılığını öngören bireysel özellikleri belirlemeyi hedefleyerek bir araştırma yaptı.
Ön basıs medRxiv üzerinde yayımlanan çalışma bulguları, COVID-19 hastalarının enfeksiyondan sonra 10 aya kadar semptomlar yaşadığını gösterdi.
Araştırmaya katılan 6 bin 211 kişi, pozitif bir test veya klinik tanı ile doğrulanan semptomatik COVID-19 hastalarından oluşuyordu. Yaklaşık 4 bin 946 kişi iki aydan kısa bir süre içinde iyileşirken;
-Yüzde 7,9’u iki aydan uzun süre
-Yüzde 3,4’ünün dört ay veya daha uzun süre
-Yüzde 2,2’si ise altı aydan uzun süren kalıcı semptomlar yaşadı.
Peki bu kalıcı semptomlar yaşayan hastaların bireysel özellikleri nelerdi? Yani hangi özelliklere sahip hastalar Uzun Kovid-Long Covid için daha uygundu?
Bu konuda 3 cevap var:
1-Semptomlar hastalığın başlangıcında ne kadar şiddetliyse Uzun kovid riski artıyor
2-Hastanın yaşı ne kadar ileriyse Uzun kovid riski artıyor
3-Bir hastanın baş ağrısı olduğunda, Uzun kovid riski artıyor.
Bu araştırma bu konuda bir ilk olma özelliği taşıyor. Bu çalışmanın bulgularına dayanarak ve yapılacak diğer çalışmalarla riskler sınıflandırılıp uzun Kovid riskine karşı önlemler alınabilir.