Yeni bir meta-analiz, brokoli tüketiminin kanser riskini azaltabileceğini öne sürüyor. Ancak bulgular daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuyor.


Brokoli Tüketiminin Kanser Riskine Etkisi

Yeni bir inceleme ve meta-analiz çalışması, brokoli tüketiminin çeşitli kanser türleri üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Nutrients dergisinde yayınlanan bu çalışma, daha önceki literatürü bir araya getirerek, istatistiksel olarak değerlendirdi ve tartıştı. Beş çevrimiçi bilimsel kaynaktan yararlanılarak yapılan çalışmada, 23 vaka-kontrol ve 12 kohort çalışması incelendi. Toplamda 730,000’den fazla kişiyi kapsayan bu çalışmalar, düşük brokoli tüketiminin daha yüksek kanser prevalansı ile ilişkili olduğunu gösterdi. Bu da brokolinin düzenli tüketiminin çeşitli kanser türlerine karşı koruyucu bir etki sağlayabileceğini işaret ediyor.

Bulgular ve Sınırlamalar

Ne yazık ki, vaka-kontrol çalışmalarının çoğu sadece marjinal istatistiksel anlamlılık gösterdi ve kohort çalışmalarının, brokolinin kanser önleyici özelliklerini belirlemede yetersiz olduğu görüldü. Araştırmacılar, bu bulguların yorumlanmasında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Ancak, brokoli genel olarak sağlıklı bir besin olarak kabul edilir ve önerilen günlük miktarların üzerinde tüketilmesinde bile olumsuz bir etki bildirilmemiştir. Brokolinin kanserle ilgili biyolojik faydaları tam olarak doğrulanana kadar daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır, ancak genel sağlık yararları kesindir.

Kanserin Önlenmesi

Kanser, vücuttaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal büyümesi ve bölünmesiyle karakterize edilen bir hastalıklar grubudur. Günümüzde kanser, kalp-damar hastalıklarının ardından en çok ölüme neden olan ikinci hastalıktır. 2020 yılında 10 milyondan fazla insanın kanser nedeniyle öldüğü ve 19.3 milyon yeni vaka tespit edildiği bildirildi. Kanser risk faktörleri arasında tütün kullanımı, hava kirliliği, asbest, alkol tüketimi, ultraviyole radyasyon, Helicobacter pylori enfeksiyonu, yaşam tarzı, fazla kilo ve kötü beslenme yer alır. Bu faktörlerin çoğu, modifiye edilebilir ve kanser insidansını ve mortalitesini azaltmada önemli bir rol oynayabilir.

Brokoli ve Kanser Riski

Küçük örneklem grupları ve yetersiz takip süreleri nedeniyle, brokoli ve diğer turpgillerin kanser türleri üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar genellikle çelişkili sonuçlar vermiştir. Ancak, brokoli, anti-kanser bileşenler açısından zengin bir kaynaktır. Mevcut meta-analiz, brokoli tüketimi ile kanser riski arasındaki ilişkiyi araştırdı. Çalışma, PRISMA 2020 yönergelerine uygun olarak yürütüldü ve MEDLINE, Scopus, Web of Science, Epistemonikos ve Cochrane Library (CENTRAL) gibi beş elektronik veritabanından elde edilen yayınlar kullanıldı.

Çalışmanın Bulguları

Başlangıçta 3,026 makale tespit edildi ve tam metin incelemesinin ardından 49 yayın çalışmaya dahil edildi. Bu çalışmalardan 16’sı kohort çalışması (toplam 1,512,760 katılımcı) ve 33’ü vaka-kontrol çalışmasıydı (toplam 43,448 katılımcı). Yüksek brokoli tüketimi, günlük veya haftalık olarak tanımlandı. Düşük brokoli tüketimi ise haftada birden az veya hiç tüketmeme olarak belirlendi. Random etkiler modeli, brokoli tüketimi ile kanser insidansı arasında ters bir ilişki buldu. Ancak, sonuçlar tutarlı olsa da, yeterli kohort çalışmasının olmaması ve vaka-kontrol çalışmalarının sadece sınırda istatistiksel anlamlılık göstermesi nedeniyle, sonuçlar güçlü değildi.

Öne Çıkan Bulgular:

  • Brokoli tüketimi kanser riskini azaltabilir.
  • Daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
  • Brokoli genel olarak sağlıklı bir besin olarak kabul edilir.

BROKOLİNİN ANTİ KANSER VE KANSER YAYILMASINI ÖNLEYİCİ ETKİSİ

Brokolinin kanser ve kanserin yayılmasını önleyici etkileri bilimsel araştırmalarla desteklenmektedir. Brokoli, özellikle içeriğinde bulunan bazı biyolojik aktif bileşikler sayesinde bu etkileri gösterebilmektedir. Bu bileşiklerin başlıcaları sulforafan, glukozinolatlar ve indol-3-karbinol’dur. İşte brokolinin kanser üzerindeki etkileri ve mekanizmaları:

1. Antioksidan Etkiler

Brokoli, vücutta oksidatif stresi azaltan güçlü antioksidanlar içerir. Oksidatif stres, kanser hücrelerinin oluşumunda ve yayılmasında önemli bir rol oynar. Sulforafan, hücresel antioksidan savunma mekanizmalarını aktive eder, bu da kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını engelleyebilir.

2. Detoksifikasyon Enzimlerinin Aktivasyonu

Brokoli, vücudun zararlı toksinleri ve kanserojen maddeleri detoksifiye eden enzimleri aktive eden bileşenler içerir. Glukozinolatlar, karaciğerin detoksifikasyon enzimlerini uyararak vücuttaki toksik maddelerin atılmasına yardımcı olur.

3. Apoptozun İndüklenmesi

Apoptoz, hücrelerin yaşam döngüsünün doğal bir parçasıdır. Bunu, hücrelerin planlı bir şekilde ölmesi olarak düşünebiliriz. Vücudumuzdaki hücreler, belli bir süre yaşadıktan sonra, ihtiyaç kalmadığında veya hasar gördüklerinde kendi kendini imha eder. Bu, tıpkı eski ve hasarlı arabaların geri dönüşüme gönderilmesi gibidir. Bu sayede, yeni ve sağlıklı hücreler için yer açılır ve vücudumuz sağlıklı kalır. Apoptoz, kanser gibi hastalıkların önlenmesine de yardımcı olur çünkü hasarlı hücreler bu şekilde temizlenir.

Apoptoz, hücrelerin kontrollü bir şekilde ölüm sürecidir ve bu süreç kanser hücrelerinin ortadan kaldırılmasında kritik bir rol oynar. Sulforafan, kanser hücrelerinde apoptozu tetikleyerek bu hücrelerin ölümüne neden olabilir.

4. Hücre Döngüsünün Düzenlenmesi

Brokoli, hücre döngüsünü düzenleyen bileşikler içerir. İndol-3-karbinol, hücrelerin kontrolsüz büyümesini durdurarak kanser hücrelerinin çoğalmasını engeller.

5. Anti-anjiyogenik Etkiler

Brokoli, tümörlerin kan damarları oluşturma yeteneğini engelleyen anti-anjiyogenik bileşikler içerir. Bu, tümörlerin beslenmesini ve büyümesini engeller.

Bilimsel Araştırmaların Görüşleri

  • Yayınlanan Çalışmalar: Çok sayıda çalışma, brokolinin kanser riskini azalttığını ve kanser hücrelerinin büyümesini engellediğini göstermiştir. Örneğin, sulforafan içeren besinlerin tüketimi, prostat, meme, kolon ve akciğer kanseri riskini azaltabilir.
  • Meta-analizler ve Sistematik İncelemeler: Birçok meta-analiz ve sistematik inceleme, brokoli ve diğer turpgillerin kanserle mücadelede etkili olduğunu belirtmiştir. Ancak, bu etkilerin kesin mekanizmalarının anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
  • Klinik Çalışmalar: Klinik çalışmalar, brokolinin kanser hastalarında tedaviye yardımcı olabileceğini ve kanserin tekrarlama riskini azaltabileceğini göstermektedir.

Sonuç

Brokoli, içeriğindeki biyolojik aktif bileşikler sayesinde kanser önleyici ve kanserin yayılmasını engelleyici etkilere sahip olabilir. Ancak, bu etkilerin tam olarak anlaşılması ve klinik uygulamalarda kullanılması için daha fazla araştırma gereklidir. Brokolinin sağlık yararları, genel olarak dengeli ve sağlıklı bir beslenmenin parçası olarak kabul edilmelidir.


Kanserde anjiyogenezi (yeni kan damarı oluşumu) azaltarak metastazı (kanserin yayılması) önleyen bazı maddeler ve besinler üzerine yapılan bilimsel araştırmalar, çeşitli bileşenlerin bu süreçlerde etkili olabileceğini göstermektedir. İşte bazı öne çıkan maddeler ve besinler:

1. Resveratrol

Kaynak: Kırmızı üzüm, yer fıstığı, çilek

Bilimsel Kanıt: Resveratrol, anjiyogenezi inhibe eden ve kanser hücrelerinin büyümesini durduran antioksidan özelliklere sahiptir. Yapılan çalışmalarda, resveratrol’ün tümör büyümesini ve metastazı azalttığı gösterilmiştir.

2. Kurkumin

Kaynak: Zerdeçal

Bilimsel Kanıt: Kurkumin, güçlü anti-inflamatuar ve anti-anjiyojenik özelliklere sahiptir. Çeşitli hayvan ve hücre kültürü çalışmalarında, kurkuminin tümör büyümesini ve metastazı önemli ölçüde azalttığı gösterilmiştir.

3. EGCG (Epigallocatechin gallate)

Kaynak: Yeşil çay

Bilimsel Kanıt: EGCG, güçlü anti-anjiyojenik ve anti-tümör özelliklere sahiptir. Çalışmalar, EGCG’nin kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını önlemede etkili olduğunu göstermektedir.

4. Sulforafan

Kaynak: Brokoli, Brüksel lahanası, karnabahar

Bilimsel Kanıt: Sulforafan, anti-anjiyojenik özelliklere sahip bir bileşiktir. Yapılan araştırmalar, sulforafanın kanser hücrelerinin anjiyogenezini ve metastazını inhibe ettiğini göstermiştir.

5. Omega-3 Yağ Asitleri

Kaynak: Balık (somon, sardalya), keten tohumu, chia tohumu

Bilimsel Kanıt: Omega-3 yağ asitleri, inflamasyonu azaltıcı ve anti-anjiyojenik özelliklere sahiptir. Çalışmalar, omega-3 yağ asitlerinin tümör büyümesini ve metastazı azalttığını göstermektedir.

6. Quercetin

Kaynak: Elma, soğan, çay, kırmızı şarap

Bilimsel Kanıt: Quercetin, anti-anjiyojenik ve anti-kanser özelliklere sahiptir. Çeşitli çalışmalar, quercetin’in kanser hücrelerinin anjiyogenezini ve metastazını inhibe ettiğini göstermiştir.

Bilimsel Araştırmalar

Bu maddeler ve besinlerin anjiyogenezi azaltarak metastazı önlemedeki etkileri üzerine yapılan bazı önemli araştırmalar şunlardır:

  • Resveratrol: “Resveratrol inhibits angiogenesis and metastasis of breast cancer by down-regulating vascular endothelial growth factor (VEGF) expression” (Oncology Reports, 2006).
  • Kurkumin: “Curcumin suppresses angiogenesis in vitro and in vivo by inhibition of fibroblast growth factor-2 (FGF-2)- and vascular endothelial growth factor (VEGF)-induced endothelial cell neovascularization” (Cancer Biology & Therapy, 2005).
  • EGCG: “EGCG, the main polyphenol in green tea, inhibits growth, metastasis and angiogenesis of breast cancer cells through inactivation of the NF-kB pathway” (Oncogene, 2004).
  • Sulforafan: “Sulforaphane suppresses the growth of breast cancer stem cells by inhibiting the Wnt/β-catenin self-renewal pathway” (Clinical Cancer Research, 2010).
  • Omega-3 Yağ Asitleri: “Omega-3 fatty acids inhibit angiogenesis in pancreatic cancer” (Oncology Reports, 2013).
  • Quercetin: “Quercetin inhibits angiogenesis by targeting the VEGF receptor 2-mediated PI3K/Akt/mTOR signaling pathway” (Food Chemistry, 2016).

Bu araştırmalar, anti-anjiyojenik özelliklere sahip maddelerin ve besinlerin kanser tedavisinde destekleyici olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak, bu maddelerin etkileri hakkında daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır ve herhangi bir tedavi planı öncesinde mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

KAYNAK:

https://www.mdpi.com/2072-6643/16/11/1583