Eski bir Çin malarya ilacı, polikistik over sendromu (PCOS) yaşayan kadınlar için yeni bir umut olabilir. Araştırmalar, artemisinin türevlerinin PCOS semptomlarını hafifletebileceğini gösteriyor.


PCOS ve Eski Bir Tedavi Yöntemi

Üreme çağındaki kadınların %10’u, hormon dengesizlikleri, düzensiz adet döngüleri ve yumurtalıklarda kistler ile karakterize edilen polikistik over sendromu (PCOS) ile mücadele ediyor. PCOS obezite, tip 2 diyabet ve kalp hastalığı için büyük bir risk faktörü. Aynı zamanda, PCOS kısırlığın da önde gelen nedenlerinden biri.

FDA Onaylı Tedavi Eksikliği

PCOS’un yaygın olmasına rağmen, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onaylı bir tedavisi yok. Birkaç erken aşama klinik çalışma devam etse de, birçok kadın belirtileri yönetmek için oral kontraseptifler, insülin duyarlılığını artırıcı ajanlar ve antiandrojenler gibi reçete dışı ilaçlar kullanıyor. Doğurganlık sorunlarını tedavi etmek için cerrahi yöntemler de kullanılabiliyor, ancak bu herkes için etkili olmayabilir.

Yeni Bir Çalışma ve Eski Bir Molekül

Yeni bir çalışmada, artemisinin türevi olan artemether, PCOS semptomlarını hafifletmede etkili bulundu. Bu molekül, Çin’de 1596 yılından beri malarya tedavisinde kullanılan Artemisia bitkilerinden elde ediliyor. Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Qi-qun Tang, artemether’in termogenezi artırarak metabolizmayı hızlandırdığını bulmuştu. Tang ve ekibi, bu molekülün PCOS ile ilişkili metabolik sorunlara da yardımcı olup olamayacağını görmek istedi.

Araştırmanın Detayları

Araştırma ekibi, sıçanlarda PCOS’u simüle etmek için insülin ve insan koryonik gonadotropin kullandı. Ardından, artemether’i sıçanlar üzerinde test ettiler ve yumurtalıklarda androjen üretimini azalttığını buldular. PCOS’un yaygın bir özelliği, yumurtalıkların ve genellikle adrenal bezlerin, normal bir kadından biraz daha fazla erkek hormonu üretiyor.

Artemether, CYP11A1 adlı steroidogenik bir enzimi inhibe ederek androjen üretimini azaltıyor. Bu, enzimin LONP1 adlı bir proteinle etkileşimini artırarak enzimin yıkımını tetikliyor. Ayrıca, LONP1 seviyelerinin artması, yumurtalıklarda androjen üretimini baskıladığı görüldü.

Klinik Çalışma Bulguları

PCOS’lu 19 kadın üzerinde yapılan pilot klinik çalışmada, 12 hafta boyunca dihidroartemisinin kullanımı serum testosteron ve anti-Müllerian hormon seviyelerini önemli ölçüde azalttı. Ultrason kullanarak, araştırmacılar, antral folikül sayısının da azaldığını tespit ettiler. Tüm katılımcılar tedavi süresince düzenli adet döngüleri yaşadı ve kimse önemli yan etkiler bildirmedi.

Gelecekteki Adımlar

Daha geniş, plasebo kontrollü bir çalışma, ilacın etkinliğini değerlendirmek için gerekli. Ancak, artemisininin halihazırda bilinen bir ilaç olduğu için, yeni bir moleküle göre daha hızlı piyasaya çıkabilir. Bununla birlikte, bir ilaç şirketinin bu ilacı üstlenmesi gerektiğini ekliyor.


Dihidroartemisinin, Artemisia annua (Yıllık Pelin Otu) bitkisinde bulunur. Bu bitki, özellikle Asya’nın bazı bölgelerinde geleneksel olarak tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Artemisia annua, Çin’de “qinghao” olarak bilinir ve eski zamanlardan beri malarya tedavisinde kullanılan bir bitkidir. Dihidroartemisinin, bu bitkiden elde edilen artemisinin türevlerinden biridir ve özellikle malarya tedavisinde etkilidir. Ayrıca, son zamanlarda yapılan araştırmalar, dihidroartemisininin polikistik over sendromu (PCOS) gibi diğer sağlık sorunlarının tedavisinde de potansiyel faydalar sağlayabileceğini göstermektedir.


Öne Çıkan Önemli Bulgular

  • Artemether, PCOS semptomlarını hafifletiyor.
  • Düzenli adet döngüleri, ovülasyonun gerçekleştiğini gösterebilir.
  • Daha geniş çaplı klinik çalışmalar gerekli.

KAYNAK:

https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk5382