Çocukların tükettiği şeker miktarından ziyade, şekerin kaynağı obezite riskini daha çok etkiliyor. Meyve ve şekersiz süt ürünleri daha sağlıklı seçenekler.
Şekerin Kaynağına Dikkat
Yıllardır kötü bir üne sahip olan şeker, diş çürüklerinden Tip 2 diyabete ve kilo alımına kadar birçok sağlık sorunuyla ilişkilendirilmiştir. Ancak tüm şekerler zararlı değildir; önemli olan, şekerin kaynağıdır. Hollandalı araştırmacılar, çocukların tükettikleri şekerin kaynağının, obezite üzerindeki etkisinin, miktarından daha önemli olduğunu ortaya koydu.
Şekerin Kaynağı ve Çocukluk Obezitesi
Araştırmanın sonuçlarına göre, erken çocukluk döneminde tüketilen toplam şeker miktarı, 10 veya 11 yaşındaki kilo alımı için önemli değil. Asıl etkili olan, şekerin kaynağıdır. Özellikle, şekerli atıştırmalıklardan (kek, şekerlemeler, tatlandırılmış süt ve çikolatalı süt) alınan şeker, çocukların obez olma olasılığını artırıyor.
Meyve ve Şekersiz Süt Ürünleri Daha Sağlıklı
Meyveden alınan şeker ise daha az kilo alımıyla ilişkilendirildi. Ayrıca, şekersiz sıvı süt ürünlerinden (süt ve ayran gibi) şeker alan çocuklar, fazla kilolu veya obez olma olasılığı daha düşük bulundu.
Araştırma Detayları
Araştırma, 2006-2007 yılları arasında Kuzey Hollanda’da doğan çocukların sağlık ve şeker tüketimini izleyen GEKCO Drenthe çalışmasından elde edilen verilere dayanıyor. 891 çocuğun ebeveynleri, çocuklar 3 yaşındayken bir gıda anketi doldurdu. Bu anketler, günlük toplam şeker tüketimi ve 13 gıda grubundan (sebzeler, bütün meyve, tahıllar, et, yumurta, tereyağı, süt, kahve ve çay, şekerli içecekler, hazır yemekler ve şekerli atıştırmalıklar) alınan şeker miktarını hesaplamak için kullanıldı.
Araştırma ekibinden Junyang Zou, “Meyve ve şekersiz süt ürünleri sağlıklı kabul edilir, çünkü bu gıdalar yüksek miktarda doğal şeker içerir. Bu şeker, gıdanın doğal yapısında bulunur, eklenmiş değildir. Şekerin kaynağı ve miktarının, fazla kilo veya obezite geliştirme olasılığını nasıl etkilediğini bilmek istedik” dedi. “Bu konu daha önce çalışılmış olsa da, sonuçlar tutarsızdır ve bu konuda yüksek kaliteli araştırmalar eksiktir.”
Araştırmanın sonunda, çocukların günlük ortalama 112 gram şeker tükettikleri ve bu miktarın günlük enerji alımının %32’sini oluşturduğu belirlendi. Ana şeker kaynakları meyve, süt ürünleri, şekerli içecekler ve şekerli atıştırmalıklardı. Üç yaşında normal kiloda olan 102 çocuk, 11 yaşına geldiğinde fazla kilolu veya obez oldu.
Ancak, üç yaşında tüketilen toplam şeker miktarının ergenlik döneminde kilo alımıyla bağlantısı bulunmadı. Ancak, şekerli atıştırmalıklardan alınan yüksek miktarda şeker, 11 yaşındaki BMI Z-skorunun daha yüksek olmasına neden oldu. Meyveden alınan şekerin ise tam tersi bir etkisi oldu. Şekersiz süt ürünlerinden yüksek miktarda şeker alan çocuklar, 10 veya 11 yaşında obez olma olasılığı %67 daha az bulundu.
Çalışma, bu farklı ürünlerden alınan şekerin neden farklı şekilde kilo alımını etkilediğini araştırmadı. Olası açıklamalar arasında, meyveden alınan şekerin daha yavaş salınması ve çocukları daha uzun süre tok tutması yer alıyor. Bir başka teori ise, farklı şekerlerin vücudu farklı şekillerde etkilemesidir. Kek ve şekerlemeler sukroz kullanırken, meyve fruktoz, süt ise laktoz şekeri kullanır.
Her durumda, Zou, ebeveynlere çocuklarına meyve ve süt vermelerini, tatlandırılmış süt ve diğer şekerli ürünlerden kaçınmalarını öneriyor.
Araştırma sonuçları, Venedik, İtalya’daki Avrupa Obezite Kongresi‘nde sunuldu.