Çocuklarda otizm olduğunda, semptomları 18 aylıkken fark etmek mümkündür.
Otizm Nedir?
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkan belirtileri olan bir gelişimsel bozukluktur. Otizmli çocukların çoğu diğer çocuklara benziyor, ancak diğer çocukların davranışlarından farklı hissettiren şekillerde hareket ediyor ve etkileşime giriyorlar. Başkalarıyla etkileşim kurarken beklenmedik şekillerde yanıt verebilirler veya hiç etkileşimde bulunmayabilirler.
Otizm bir spektrum bozukluğudur, yani çeşitli formlarda ve şiddet seviyelerinde ortaya çıkar. Bazı bireyler, konuşma ve dil açısından tipik yetenekler geliştirir – ve olağanüstü beceriler geliştirir – ancak yaşam boyu süren sosyal ve davranışsal farklılıklarla mücadele eder. Diğerleri iletişim, duyusal hassasiyetler ve aşırı öfke nöbetleri, tekrarlayan davranışlar, saldırganlık ve kendine zarar verme gibi davranışsal sorunlarda zorluklar yaşayabilir. İyi haber şu ki, uygun tedaviler, OSB teşhisi konan kişilerin çoğu olmasa da çoğu için sonuçları iyileştirebilir.
VİTAMİN VE OMEGA-3 TAKVİYELERİ OTİZM BELİRTİLERİNİ İYİLEŞTİREBİLİR
Otizmi teşhis etmek için bir doktor gerekmesine rağmen, ebeveynler ve bakıcılar belirtilerin farkında olmalıdır, erken belirtileri fark etmek için başka ipuçları sunan Otizm Araştırma Enstitüsü‘ne tavsiyelerine bir göz atalım.
İletişim ve Sosyal Belirtiler
- Pragmatik Dil – Otizm spektrumundaki çoğu birey, diğer insanlarla iletişim kurmakta güçlük çeker. Bu genellikle erken çocukluk döneminde belirginleşir. Konuşma gelişimi ve sözsüz iletişimdeki herhangi bir gecikme kalifiye bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.
- Göz Teması ve Sözel Olmayan İletişim – Zayıf ve göz temasından kaçınma, otizmli kişiler arasında yaygın semptomlardır. Diğer sözlü olmayan iletişim güçlükleri, yüz ifadelerini, fiziksel hareketleri ve genel vücut dilini tanımayı ve kullanmayı içerebilir.
- Ses Tonu – Otizmi olan bazı kişiler, ses tonlarını düzenlemekte veya değiştirmekte güçlük çekebilir. Sonuç olarak, çok yüksek sesle, çok alçak sesle ve/veya monoton bir sesle konuşabilirler.
Davranışsal Belirtiler
- Tekrarlayan Davranışlar – Otizmi olan birçok kişi aynı davranışları tekrar tekrar gerçekleştirebilir. Bu, ellerin ve kolların sallanmasını, dönmesini veya çırpılmasını veya parmaklarının gözlerinin önünde titreşmesini içerebilir. Yorulmadan bozuk para veya tabak döndürmek ve tekrar tekrar ışık düğmelerini çevirmek gibi oyuncaklarla veya diğer nesnelerle alışılmadık şekillerde oynayabilirler.
- Ritüel Davranışlar – Bu, her öğünde aynı yiyecekleri yemeyi veya aynı videoları tekrar tekrar izlemeyi içerebilir. Hatta planlardaki ufak bir değişiklikten hemen sonra oldukça üzülebilirler.
- Kendine Zarar Verme – Otizm spektrumundaki bazı kişiler başlarını yere veya duvara vurur, ellerini ısırır veya derilerini aşırı derecede ovuşturur veya çizer. Tıbbi, duyusal, beslenme ve davranışsal yaklaşımlar dahil olmak üzere bu davranışları tedavi etmenin birçok yolu vardır. Çocuğunuz herhangi bir şekilde kendine zarar verici davranışlarda bulunursa, mümkün olan en kısa sürede doktorunuzla konuşun.
Hangi yaşta hangi belirti ortaya çıkar?
Otizmin neden olduğu ince farklılıklar, çocuğun birinci yaş gününden önce ortaya çıkabilir. Bu farklılıklar çocukların çevreleriyle olan etkileşimlerinde kendini gösterecektir.
Bebekler 2 aylıkken genellikle insanlara gülümsemeye, ses çıkarmaya ve yüzlere dikkat etmeye başlarlar. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için durum böyle olmayabilir. 6. aylık bir bebek;
- gülümsemiyor,
- sıcak, neşeli ve ilgi çekici ifadeler göstermiyorsa
Otizm spektrum bozukluğunun bir işareti olabilir.
9 aya kadar OSB’li çocuklar:
- sınırlı göz teması kurma veya hiç göz teması kurmama
- ebeveynlerle karşılıklı gülümsemezler.
2-3 Yaşındaki Çocuklarda Otizmin Belirtileri Nelerdir?
Çocuklar iki yaşına geldiklerinde genellikle konuşurlar veya etraflarındakilerin hareketlerini taklit ederler. Ancak, 2 ila 3 yaşlarındaki otizmli çocuklar:
- konuşamayabilir ,
- oyuncaklarla oynamak yerine sıraya dizmek gibi öğeleri farklı şekilde kullanır,
- sınırlı konuşma,
- basit talimatları takip etmekte zorlanma,
- sınırlı ses, kelime ve jest tepkisi,
- başkalarıyla oynamakla ilgilenmezler ,
- kendi başlarına olmayı tercih ederler
- arkadaş edinmekte zorlannır,
- küçük kelimelerle iletişim kurar ,
- kavramları anlamakta zorlanırlar,
- nasıl hissettiklerini ifade edemezler,
- başkalarının düşünce ve duygularını anlamaya çalışmaz,
- kayıtsız görünebilir ,
- rutinlerinin bozulmasından hoşlanmazlar ,
- belirli konulara veya etkinliklere yoğun ilgi duyarlar,
- sınırlı ilgi alanları hakkında tekrar tekrar konuşurlar.
Otizmde ortaya çıkabilecek durumlar
Çeşitli tıbbi durumlar otizmle ilişkilendirilir ve bunlar genellikle komorbiditeler veya birlikte ortaya çıkan durumlar olarak adlandırılır. Bunlar, nöbetleri , duyusal hassasiyetleri , anksiyeteyi ve uyku bozukluklarının yanı sıra gastrointestinal , metabolik ve immün disregülasyonu içerebilir .
Bu tür durumları belirlemek ve tedavi etmek için doktorunuzla konuşun.
Otizmin belirtileri ne zaman ortaya çıkar?
Çocuklarda otizm belirtileri 18 aylıkken fark edilebilir. Daha yakın zamanlarda, yetişkinlere otizm teşhisi konmaktadır ve bu muhtemelen tıbbi randevular sırasında artan farkındalık ve taramadan kaynaklanmaktadır.
Oğlunuzun veya kızınızın otizmli olabileceğinden şüpheleniyorsanız, doktorunuzla konuşma zamanı. Müdahaleler çocuğunuzun hem sağlığı hem de gelişimi için büyük bir fark yaratabilir.
STRES VE MİDE SORUNLARI OTİZMİ OLAN ÇOCUKLARI NASIL ETKİLER?
Otizmde zeka geriliği bulunur mu?
Genel olarak, OSB’li çocukların bilişsel işlevlerinde azalma olmaz ve zihinsel kapasite testlerinde ortalama ile ortalamanın üzerinde puan alabilirler. Bununla birlikte, otizmli çocuklar iletişim ve öğrenme davranışlarıyla mücadele ederler. Sınırlı sözel becerilere sahip olabilirler, sözel uyarılara yanıt vermeyebilirler veya çevrelerindeki dünyaya genel bir ilgisizlik gösterebilirler ve bunların tümü zeka geriliğinin belirtileriyle örtüşür. Zeka geriliği otizmin bir yan ürünü veya sonucu değildir. Aksine, otizm zeka geriliği olan kişilerde daha sık görülür.
Otizmli insanların yaklaşık dörtte üçü aynı zamanda değişen derecelerde zihinsel gerilikten muzdariptir . Çoğu otizm vakasının doğası gereği idiyopatik olmasına rağmen, yaklaşık %10-25’i, çoğu zihinsel gerilik sendromlarını içeren bilinen tıbbi durumlarla ilişkilidir.