Yeni bir araştırma, bazı besinlerin beyin yaşlanmasını yavaşlatabileceğini gösteriyor. Özellikle Akdeniz diyetinde bulunan besinler, sağlıklı beyin yaşlanmasına katkı sağlayabilir.


Beyin Yaşlanması ve Besinlerin Rolü

Nebraska-Lincoln Üniversitesi Beyin, Biyoloji ve Davranış Merkezi ve Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign’den yapılan bir çalışma, belirli besinlerin beyin sağlığı üzerindeki etkilerini araştırdı. npj Aging dergisinde yayımlanan bu çalışma, beyin yaşlanmasını yavaşlatabilecek besin profillerini belirledi.

Araştırma Yöntemleri ve Bulgular

Aron Barbey liderliğindeki araştırma ekibi, 65-75 yaş arası 100 sağlıklı katılımcıyla çapraz kesitsel bir çalışma gerçekleştirdi. Katılımcılar, demografik bilgiler, vücut ölçümleri ve fiziksel aktiviteyi içeren bir anket doldurdu. Açlık sonrası alınan kan plazması örnekleri, besin biyobelirteçlerini analiz etmek için kullanıldı. Katılımcılar ayrıca bilişsel değerlendirmeler ve MRI taramaları geçirdi.

Besin Profilleri ve Beyin Sağlığı

Çalışmada, daha yavaş beyin yaşlanması gösteren katılımcıların belirgin bir besin profiline sahip olduğu belirlendi. Faydalı besin biyobelirteçleri arasında yağ asitleri (vaccenic, gondoic, alfa linolenik, eikosapentaenoik, eikosadienoik ve lignocerik asitler); antioksidanlar ve karotenoidler (cis-lutein, trans-lutein ve zeaksantin); iki formda E vitamini ve kolin bulunuyordu. Bu profil, Akdeniz diyetinde bulunan besinlerle uyumlu olup, daha önceki araştırmalarda sağlıklı beyin yaşlanması ile ilişkilendirilmiştir.

Araştırmanın Önemi

Barbey, “Beslenme bilimi alanında sağlık yararları potansiyeline sahip olduğu bilinen yağ asidi profilleri gibi spesifik besin biyobelirteçlerini araştırdık” dedi. Bu çalışma, beslenme, bilişsel işlev ve beyin görüntüleme verilerini birleştirerek benzersiz bir yaklaşım sunmaktadır.

Araştırmacılar, bu besin profilinin sağlıklı beyin yaşlanmasıyla ilişkisini araştırmaya devam edecek. Barbey, bu bulguların gelecekte beyin sağlığını teşvik eden terapiler ve müdahaleler geliştirmeye yardımcı olabileceğini belirtti.

Gelecekteki Araştırmalar

Barbey, “Bir sonraki önemli adım, rastgele kontrollü deneyler yapmaktır” dedi. Bu deneylerde, bilişsel işlev ve beyin sağlığıyla olumlu ilişkilere sahip spesifik besinleri izole ederek, bu besin profillerinin seviyelerini artırmanın bilişsel test performansını ve beyin yapısını, işlevini ve metabolizmasını iyileştirip iyileştirmediğini kesin olarak değerlendireceğiz.”

KOLİN’İN BEYİN SAĞLIĞINDA ÖNEMİ

Temel bir B-vitamini benzeri besin olan kolin de Gecikmiş Beyin Yaşlanmasının besin profilinde yer almaktadır. Kolin, bilişsel ve beyin sağlığı için en az iki kritik işlev görür: hücre zarlarındaki baskın lipid olan fosfatidilkolin için gerekli bir öncüdür ve kritik bir nörotransmitter olan asetilkolinin sentezi ve salınımı için gereklidir. Ayrıca, Gecikmiş Beyin Yaşlanması fenotipinde gelişmiş olan beyin beyaz madde yolları ve beyin hacmi, hücresel yapıları ve bütünlükleri için kritik olarak koline bağlıdır. Kolin hem yürütme işlevine hem de hafızaya fayda sağlar. Kolinin mükemmel diyet kaynakları arasında et, kümes hayvanları, balık ve yumurta gibi hayvansal bazlı proteinler bulunurken, turpgillerden sebzeler ve bazı fasulyeler de kolin açısından zengindir.


Hangi besinler bunlar?

  1. Yağ Asitleri:
    • Vaccenic Asit: Süt ve süt ürünleri, özellikle çimle beslenen ineklerden elde edilen süt ürünleri.
    • Gondoic Asit: Keten tohumu yağı, kolza yağı (kanola yağı), yer fıstığı.
    • Alfa Linolenik Asit: Ceviz, keten tohumu, chia tohumu, soya fasulyesi, kenevir tohumu.
    • Eikosapentaenoik Asit (EPA): Yağlı balıklar (somon, uskumru, sardalya, hamsi), balık yağı takviyeleri.
    • Eikosadienoik Asit: Deniz ürünleri, özellikle yağlı balıklar.
    • Lignocerik Asit: Yer fıstığı, yer fıstığı yağı, balık yağları.
  2. Antioksidanlar ve Karotenoidler:
    • Cis-lutein ve Trans-lutein: Ispanak, lahana, kara lahana, marul, mısır, bezelye, kabak.
    • Zeaksantin: Mısır, kırmızı üzüm, portakal, mandalina, biber, yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, kara lahana).
  3. E Vitamini:
    • Alfa-Tokoferol: Badem, fındık, ayçiçeği çekirdeği, ıspanak, brokoli, zeytinyağı.
    • Gamma-Tokoferol: Fındık, ceviz, mısır yağı, soya yağı, ayçiçeği yağı.
  4. Kolin:
    • Yumurta sarısı, tavuk, hindi, karaciğer, soya fasulyesi, buğday tohumu, brokoli, brüksel lahanası.

KAYNAK:

https://www.nature.com/articles/s41514-024-00150-8