Her hafta bir kredi kartı büyüklüğünde plastik parçası yutuyoruz. Bu parçalar vücudumuza ne yapıyor ve bunlardan nasıl kaçınabiliriz?
Plastik parçacıklarının çevremize ne kadar yayıldığını fark etmeyebilirsiniz. Ancak neredeyse yediğiniz her yiyecekte bu mikroskobik plastik parçacıklar bulunur. Bu parçaları yiyeceklerinizde göremezsiniz ve yutarken hissetmezsiniz.
Mikroplastikler ve Nanoplastikler
Bu küçük parçacıklar mikroplastik olarak adlandırılır. Boyutları 5 mm’den 0.0001 mm’ye kadar değişir. Daha küçük olanlar ise nanoplastik olarak bilinir.
Plastikler çevrede parçalanır ve su, toprak, yem ve hava yoluyla gıda zincirine girer. Her hafta yaklaşık 5 gram plastik parçacık yutuyoruz. Bu, bir kredi kartının ağırlığına eşdeğerdir. Bir yıl boyunca ise bu miktar 260 gram, yani yarım kilo eder.
Sağlığa Etkileri
Bilim insanları, bu parçacıkların vücudumuza ne tür zararlar verdiğini anlamaya çalışıyor. Örneğin, bu hafta yapılan bir araştırmada, mikroplastiklerin erkeklerin testislerinde bulunduğu rapor edildi. Bu bulgu, erkeklerde sperm sayısının düşmesinin olası bir nedeni olarak gösterildi.
Geçen ay yapılan bir başka araştırmada ise mikroplastiklerin kan dolaşımımıza, karaciğerimize, böbreklerimize ve hatta beynimize girebileceği bulundu. Bu parçacıklar, vücudumuzda kronik iltihaplanmalara neden olur ve bağışıklık sistemimiz bu sentetik istilacılara karşı savaşmaya çalışırken zarar görür.
Mikroplastiklerden Nasıl Korunabiliriz?
Pirinç Yıkayın: Önceden pişirilmiş pirinçte mikroplastik miktarı dört kat daha fazladır. Pirinci pişirmeden önce yıkamak, bu miktarı %40 oranında azaltabilir.
Plastik Mantarları Tercih Etmeyin: Plastik mantarlar, şarapta yüksek miktarda mikroplastik bulunmasına neden olabilir. Geleneksel mantarları tercih edin.
Taze Gıda Tercih Edin: Yüksek oranda işlenmiş gıdalarda daha fazla mikroplastik bulunur. Taze gıdalar, bu parçacıklardan daha az içerir.
Çay Poşetlerine Dikkat Edin: Plastik çay poşetleri, yüksek miktarda mikroplastik salabilir. Gevşek yaprak çay veya biyolojik olarak parçalanabilen çay poşetlerini tercih edin.
Plastik Şişelerden Kaçının: Plastik şişeler, yüksek miktarda mikroplastik içerir. Cam veya paslanmaz çelik şişeleri kullanın.
Deniz Ürünleri Tüketimini Sınırlayın: Deniz ürünleri, özellikle midye ve istiridye, yüksek miktarda mikroplastik içerebilir.
Mutfak Gereçlerini Kontrol Edin: Plastik kaplarda yiyeceklerinizi mikrodalgada ısıtmak, yüksek miktarda mikroplastik salınımına neden olabilir. Cam veya metal kapları tercih edin.
Bilimsel Yenilikler
- Mikroplastiklerin vücudumuza verdiği zararların daha iyi anlaşılması.
- Gıda zincirindeki mikroplastiklerin kaynağının belirlenmesi.
- İnsan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerin araştırılması.
- Mikroplastik kirliliğinin azaltılması için yeni yöntemlerin geliştirilmesi.
- Mikroplastiklerin beslenme düzeni üzerindeki etkilerinin incelenmesi.
- Mikroplastiklerin çevresel yayılımının kontrol altına alınması.